کد خبر: 33171
ف
 چگونه از سالمندان مبتلا به زوال عقل مراقبت کنیم؟
بیماری دمانس یا زوال عقل بیماری ناتوان‌کننده‌ و پیشرونده‌ای است و تاکنون درمان قطعی برای آن پیدا نشده است. نگهداری از یک سالمند مبتلا به دمانس کار بسیار دشواری است و همان‌طور که برای درمان بیماری سرطان یک تیم لازم است برای مراقبت از بیمار مبتلا به دمانس هم گروهی از افراد باید دست به دست هم بدهند.

بیماری دمانس یا زوال عقل بیماری ناتوان‌کننده‌ و پیشرونده‌ای است و تاکنون درمان قطعی برای آن پیدا نشده است. نگهداری از یک سالمند مبتلا به دمانس کار بسیار دشواری است و همان‌طور که برای درمان بیماری سرطان یک تیم لازم است برای مراقبت از بیمار مبتلا به دمانس هم گروهی از افراد باید دست به دست هم بدهند.


سالمندان مبتلا به دمانس معمولا متوجه فراموشی و علائم مربوط به بیماری نیستند و اغلب اطرافیان برای یافتن علت به پزشک مراجعه می‌کنند. البته اطرافیان هم به دلیل مکانیسم‌های دفاعی که در همه انسان‌ها کمابیش وجود دارد، سعی می‌کنند در مراحل اولیه ابتلای سالمند به دمانس، موضوع را انکار کنند و علائم دمانس را با توجه به سن سالمند به عواملی مانند حواس‌پرتی، کهولت سن و... نسبت دهند، ولی بعد از مراجعه به پزشک بیماری تشخیص داده می‌شود. ابتلا به دمانس خبر بدی برای خانواده محسوب می‌شود.

بسیاری از مردم با نام آلزایمر آشنا هستند (دمانس انواع مختلفی دارد و آلزایمر یک نوع از دمانس است) و می‌دانند که فرد مبتلا از نظر ذهنی دچار پسرفت می‌شود و نیاز به مراقبت‌های دائمی خواهد داشت و این موضوع می‌تواند مشکلات زیادی برای خانواده ایجاد کند. در این مواقع ممکن است از سوی بیمار مبتلا به دمانس و به‌خصوص همراهان با واکنش‌هایی مانند انکار، خشم، متهم کردن دیگران در بروز بیماری سالمند و... روبرو ‌شویم، بنابراین مساله مهم این است که پزشک واقعیت را برای خانواده توضیح دهد و آنها را برای پذیرش آماده کند.

بیماری دمانس مزمن است و به‌تدریج بدتر می‌شود. هرچند درمان‌هایی وجود دارد که می‌تواند جلوی پیشرفت بیماری را بگیرد، ولی توقف کامل و درمان آن غیرممکن است. این بیماری به‌خودی‌خود کشنده نیست و ممکن است فرد مبتلا بعد از تشخیص حتی 15-10 سال عمر کند که زمانی بسیار طولانی برای مراقبت از فردی است که قوای ذهنی خود را از دست داده است. مراقبت در بیماری دمانس موضوع پیچیده‌ای است. شاید مهم‌ترین بخش مراقبت، وقت و زمانی است که باید به بیمار اختصاص داد.

در مراقبت از بیمار انتظار داریم نتیجه زحمات و تلاش خودمان را با بهبود بیمار ببینیم، ولی در این بیماری مراقبت موجب بهبود نمی‌شود و وضعیت بیمار به‌تدریج حتی بدتر هم خواهد شد. بیمار ممکن است حتی ارزش مراقبت را متوجه نشود و گاهی پرخاش ‌کند و باعث احساس سرخوردگی، خشم، ناتوانی، بی‌کفایتی و احساس گناه و... در مراقب شود. این احساسات گاهی باعث می‌شود نحوه مراقبت تحت‌تاثیر قرار گیرد، بنابراین فردی که مراقبت از بیمار مبتلا به دمانس یا بیمار صعب‌العلاج و مزمن را برعهده می‌گیرد قبل از هر چیز باید بداند چگونه از خود مراقبت کند که از نظر روانی و جسمی آسیب نبیند و بتواند به مراقبت از بیمار ادامه دهد. پس با ابتلای فرد به بیماری دمانس باید دو مقوله مهم را در نظر گرفت؛ چگونه از خودمان مراقبت کنیم؟ چگونه از بیمار مراقبت کنیم؟


1) در مورد بیماری بیشتر بدانید: ابتدا خانواده باید با کمک روان‌پزشک متوجه نوع اختلال شوند. دمانس انواع مختلفی دارد و علائم در بیماران مشابه نیست. این بیماری نقاط مختلف مغز را درگیر می‌کند. هرچه اطلاعات بیشتری کسب کنید، مراقبت‌ آسان‌تر می‌شود.
2) مرحله بیماری را بشناسید: در هر مرحله از بیماری براساس نوع و شدت علائم ممکن است شیوه مراقبت تفاوت کند، بنابراین باید با کمک پزشک معالج مرحله بیماری و مراقبت‌های مرتبط با آن مشخص شود.
3) توقع منطقی بودن از فرد مبتلا به دمانس نداشته باشید: از سالمند مبتلا به دمانس نباید توقع داشت با اطرافیان و مسائل، منطقی برخورد کند. منطق اطرافیان نیز در رفتار فرد مبتلا حاکم نخواهد شد. با دانستن این موضوع می‌توان راه‌های دیگری برای کمک به سالمند انتخاب کرد.
4) واقعیات تلخ زندگی را پنهان کنید: لازم نیست چنین افرادی متوجه واقعیات زندگی شوند. در این افراد حافظه کوتاه‌مدت آسیب می‌بیند. اگر مثلا فرزند فرد مبتلا به دمانس فوت شده و او این موضوع را فراموش کرده، لازم نیست این موضوع را یادآوری کنید چون ممکن است باعث تغییر روحیه و ناراحتی وی شود. گرچه باز هم بعد از مدتی موضوع را فراموش خواهد کرد.
5) توافق با بیمار بی‌معناست: توافق با بیمار مبتلا به دمانس بی‌معناست، مثلا اگر رفتار بدی از او سر می‌زند، به او بگویید دیگر این رفتار را انجام ندهد. این افراد نمی‌توانند موضوعاتی مثل توافقات را به یاد بسپارند.
6) ارتباط با پزشک را حفظ کنید: ارتباط مراقب با پزشک معالج بیمار باید حفظ شود. مراجعه به پزشک به شدت بیماری بستگی دارد. رفتارهای او را باید گزارش کنید. امروزه با تکنولوژی پیشرفته‌ای که وجود دارد می‌توان از رفتارهای بیمار فیلمبرداری یا با دقت رفتارها را یادداشت کرد تا پزشک بتواند بهترین تصمیم را برای کنترل بیماری در نظر بگیرد. گاهی لازم است دوز دارو تغییر کند.
7) محیط زندگی سالمند را تغییر ندهید: توصیه مهمی که وجود دارد این است که محیط زندگی سالمند مبتلا به دمانس محیط آشنایی باشد. گرچه محدودیت‌ها را باید در نظر گرفت، ولی بهتر است فرد مبتلا به دمانس در خانه و محله قدیمی خود بماند زیرا این افراد در خانه و محله قدیمی خود آرامش بیشتری دارند. حتی اگر مجبور شدید بیمار را به مکان دیگری منتقل کنید، وسایل مهم زندگی او مانند قاب عکس، رادیو، کمد و... را هم بهتر است با او به مکان جدید انتقال دهید.
8) بیمار را دائم در جریان مسائل روزمره قرار دهید: فرد مبتلا به دمانس حتما باید از گذشت زمان و اتفاقات اطراف تا حد امکان مطلع شود؛ یعنی شب و روز باید مشخص باشد، مثلا در طول روز اتاق را زیاد تاریک نکنید.
9) ذهن سالمند را درگیر کنید: سالمندان نیاز به تقویت عملکرد شناختی دارند. ذهن سالمند باید درگیر شود. البته این کار نباید افراطی انجام شود چون ممکن است حس ناتوانی در سالمند باعث سرخوردگی در او شود.
10) گهگاه بیمار را برای تفریح بیرون ببرید: فرد مبتلا به دمانس باید برای تفریح یا پیاده‌روی به خارج از محیط منزل برود، ولی حتما باید فردی او را همراهی کند.
11) به مراکز رفتاردرمانی هم سری بزنید: مراکز رفتاردرمانی برای سالمندان مبتلا به دمانس در بعضی از شهرها وجود دارد. در صورتی که خانواده توانایی دارند، بهتر است سالمند را به این مراکز ببرند.
12) مراقب بیماران بی‌قرار باشید: بعضی از سالمندان بی‌قرارند و ممکن است سوار ماشین نشوند یا ناگهان در ماشین را باز کنند. در این مواقع حتما فردی باید مسوولیت بیرون بردن چنین سالمندی را برعهده گیرد که قدرت کنترل شرایط غیرقابل‌پیش‌بینی را داشته باشد.
13) مشخصات بیمار باید همراه او باشد: احتمال گم شدن فرد مبتلا به دمانس وجود دارد. برای جلوگیری از این اتفاق باید مشخصات بیمار، نوع بیماری و شماره تلفن او را از گردن آویزان کرد یا دور مچ دست او بست، به‌طوری که در معرض دید باشد و دیگران بتوانند به‌موقع از روی آن به سالمند کمک کنند.
14) خانه را ایمن کنید: وقتی کودک شروع به حرکت می‌کند به‌تدریج و با بزرگ‌تر شدن او کم‌کم والدین بعضی از اشیاء را که ممکن است خطری برای کودک ایجاد کند، جمع می‌کنند. در مورد سالمندان مبتلا به دمانس یا حتی سالمندان سالم هم توصیه می‌شود خانه امنیت بیشتری داشته باشد، مثلا میز شیشه‌ای را از وسط اتاق بردارید یا دسترسی سالمند را به اشیای تیز و برنده محدود کنید.
همچنین بهتر است دستشویی یا حمام از نظر ایمنی اصلاح شود، مثلا دستگیره‌هایی به دیوار متصل شود که سالمند بتواند به عنوان تکیه‌گاه از آنها استفاده کند.
شب‌ها و هنگام خواب اتاق نباید کاملا تاریک باشد. بهتر است چراغ کم‌نوری در اتاق روشن باشد یا کلید برق نزدیک تخت سالمند باشد تا بتواند به‌راحتی چراغ را روشن کند.


دکتر بهنام شریعتی روان‌پزشک و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

هفته نامه سلامت

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
پر بازدیدترین
  • تصویر خاص تلویزیون لالیگا از بدل ایرانی مسی
  • توصیه های امام رضا (ع) برای لاغری و کاهش وزن
  • بهترین فاصله سنی میان دو فرزند
  • تیپ هستی مهدوی و مادرش در آغوش یکدیگر! + عکس
  • با این کار عفونت را در بدن خود افزایش می دهید
  • تیپ جدید امیرحسین مدرس و همسر دومش! + عکس
  • با خوردن این ماده غذایی خوشمزه در وعده صبحانه لاغر می شوید
  • تیپ محسن تنابنده و همسرش در کنار آبشار نیاگارا! + عکس
  • تسلط نیرو های مورد حمایت آمریکا بر گنج سوریه+عکس
  • تیپ ایرج نوذری و مرجانه گلچین در یک مراسم! + عکس
  • مهمترین دلایلی که مانع بچه دار شدن شما می شود
  • اثرات زنجبیل بر التهاب
  • عکس کم نظیر از پدر سردار قاسم سلیمانی و وزیر بهداشت
  • تیپ پریناز ایزدیار و خواهرش دیشب در یک کافی شاپ! + عکس
  • قرص جدید دیابت نوع ۲ به کاهش وزن کمک می کند
  • بدل ایرانی مسی در بازی دیشب بارسلونا جنجال ساز شد! + عکس
  • بوسه نیکی مظفری بر دستان مجید مظفری روی سن! + عکس
  • کسانی که بیشتر در معرض اوتیسم هستند
  • این نوشیدنی انرژی بخش و در دسترس را به رژیم غذایی تان اضافه کنید
  • این افراد بیشتر در معرض بیماری ریوی قرار دارند
  • پیام های رد و بدل شده پرویز پرستویی با خواننده لس آنجلسی! + عکس
  • ۱۰ علامتی که نشان می دهد تغذیه سالمی دارید
  • سفیر آلمان در حرم امام رضا(ع)! + عکس
  • یادگار جنگ‌ جهانی‌ دوم در تهران! + عکس
  • خوشگذرانی خانم بازیگر پس از کاهش وزن در پاریس! + عکس
  • چگونه در زمان سرماخوردگی خواب راحت تری داشته باشیم؟
  • عکس العمل غذایی جالب مردان وقتی در معرض دید قرار دارند!
  • انسان‌های مسمومی که باید همین حالا از آن‌ها دوری کنید
  • چرا باید در فصل پاییز پیاده روی کرد؟
  • ۵ گزینه غذایی را جایگزین مولتی ویتامین ها کنید
  • نظر شیخ سعودی راجع سینما کلا عوض شد+عکس
  • روشی موثر برای تقویت عضلات شکم در دوران حاملگی
  • زائرین اربعین قبل از سفر این واکسن را بزنند
  • این جوانه خوش اخلاقتان می کند
  • اندراحوالات خواص شگفت انگیز گل محمدی
  • چند توصیه برای والدینی که کودکشان از تاریکی می ترسد
  • استرس چه بر سر مغز می‌آورد؟
  • 12 تصور غلط ورزشی کدامند؟
  • تعداد مبتلایان به بیماری ام اس در کشور
  • قوی‌ترین سلاح‌های گیاهی برای مبارزه با نقرس
  • چطور از موهای خشک و آسیب دیده مراقبت کنیم؟
  • بیشترین عامل استرس در میان ایرانیان
  • بلایی که نمک نان بر سر مردم می آورد
  • یک تکنیک جدید برای درمان بیماران نیازمند به پیوند مغز استخوان
  • دعوای زناشویی را به نفع خودتان تمام کنید
  • بهترین ورزش ها کدام اند؟
  • دیدگاه وزارت بهداشت در خصوص چالش نهنگ آبی
  • سرطانی که علت دومین مرگ ومیر جهانی است
  • «دل شکستگی» واقعا روی سلامت قلب اثر می‌گذارد
  • درمان قطعی بیماران تالاسمی
  • آخرین اخبار
  • این خوراکی‌های خوشمزه کلسترول خون‌تان را تنظیم می‌کند
  • بررسی تفاوت میزان کافئین در سه نوشیدنی قهوه، چای و کاکائو
  • ۹ علامت پنهان قند خون کنترل نشده را جدی بگیرید!
  • این وسایل خانه آلرژی‌تان را تشدید می‌کند
  • با این تکنیک‌ها بخوابید و کالری سوزی کنید!
  • آیا غذای کپک زده خطرناک است؟ اگر در غذا کپک دیدیم چه بکنیم؟
  • ۱۰ ناحیه نامتعارف سرطان پوست
  • چطور سر تربیت فرزندان دعوا نکنیم؟
  • مسئله مهمی که در کشور به صورت جدی به آن پرداخته نمی شود
  • کودکانی که ایدز وهپاتیت آنها را تهدید می کند
  • این افراد قبل از سفر به عراق حتما واکسن آنفولانزا بزنند
  • سرطانی که علت دومین مرگ ومیر جهانی است
  • خوشگذرانی خانم بازیگر پس از کاهش وزن در پاریس! + عکس
  • چگونه مواد غذایی را برای مدت طولانی تازه نگه‌ دارید؟
  • بلایی که نمک نان بر سر مردم می آورد
  • تیپ جدید امیرحسین مدرس و همسر دومش! + عکس
  • بهترین ورزش ها کدام اند؟
  • آنچه باید درباره ضربان قلب در زمان بارداری بدانید
  • دیدگاه وزارت بهداشت در خصوص چالش نهنگ آبی
  • انسان‌های مسمومی که باید همین حالا از آن‌ها دوری کنید
  • تنها دلیل ماندن در یک رابطه نادرست ترس است نه عشق
  • 9 اشتباه در زبان بدن که به زندگی تان آسیب می رساند
  • چطور از موهای خشک و آسیب دیده مراقبت کنیم؟
  • این بیماری ها در زنان قابل پیشگیری هستند
  • انتشار اخبار خودشکی میزان خودکشی را تا ۱۰ درصد بالا می‌برد
  • این جوانه خوش اخلاقتان می کند
  • تعداد مبتلایان به بیماری ام اس در کشور
  • اندراحوالات خواص شگفت انگیز گل محمدی
  • زائرین اربعین قبل از سفر این واکسن را بزنند
  • ساخت نانو دارو برای درمان سرطان
  • ۱۰ علامتی که نشان می دهد تغذیه سالمی دارید
  • بیشترین حساسیت به مسمومیت‌های دارویی مربوط به این دو گروه سنی است
  • آمار بالای «فرار دختران» برای «ازدواج» نسبت به ازدواج دختران زیر 15 سال
  • ازدواج‌تان را نجات دهید
  • انتقال 25 دستگاه اتوبوس آمبولانس به عراق
  • روش‌های مختلف جمع‌آوری کمک‌های مردمی برای مردم میانمار
  • راه های برگشت به هیجان اول ازدواج
  • با هفت تیپ شخصیتی زنانه آشنا شوید
  • دعوای زناشویی را به نفع خودتان تمام کنید
  • ارائه خدمات تلویزیون اینترنتی رایگان به پرستاران
  • پیام های رد و بدل شده پرویز پرستویی با خواننده لس آنجلسی! + عکس
  • داروهایی که بیشترین مسمومیت را ایجاد می کنند
  • ارتباط مستقیم اختلالات روانپزشکی با سرطان
  • هیولای میکروسکوپی هشت پا در قطب شمال
  • پناهگاه‌هایی فوق العاده پیشرفته مخصوص مسافران سیاره سرخ+ تصاویر
  • 12 تصور غلط ورزشی کدامند؟
  • پیتزا بخورید و لاغر شوید!
  • افزایش خطر مسمومیت با مصرف نادرست ۷ ماده غذایی
  • ۵ گزینه غذایی را جایگزین مولتی ویتامین ها کنید
  • قوی‌ترین سلاح‌های گیاهی برای مبارزه با نقرس
  • نظر شیخ سعودی راجع سینما کلا عوض شد+عکس
  • عکس کم نظیر از پدر سردار قاسم سلیمانی و وزیر بهداشت
  • یادگار جنگ‌ جهانی‌ دوم در تهران! + عکس
  • راهکاری خلاقانه برای کمک به کودکانی که از تاریکی می‌ترسند+ تصاویر
  • دلیل از بین رفتن ماهی‌های دریای مازندران
  • درمان قطعی بیماران تالاسمی
  • یوزپلنگ و مدیری که همیشه لنگ پول است
  • «دل شکستگی» واقعا روی سلامت قلب اثر می‌گذارد
  • فریب در ازدواج چه مجازاتی پی خواهد داشت؟
  • عوارض وحشتناک مصرف الکل بر جنین
  • بیشترین عامل استرس در میان ایرانیان
  • فقر و اعتیاد همچنان از کودکان ، قربانی می گیرد
  • دلایل شیوع و ایجاد زخم ها
  • اضطراب جوانان را چگونه مهار کنیم؟
  • سه تکنیک برای دیدن رویای شفاف
  • چگونه در زندگی مشترک اظهار وجود کنیم؟
  • سفیر آلمان در حرم امام رضا(ع)! + عکس
  • تیپ ایرج نوذری و مرجانه گلچین در یک مراسم! + عکس
  • بوسه نیکی مظفری بر دستان مجید مظفری روی سن! + عکس
  • تیپ پریناز ایزدیار و خواهرش دیشب در یک کافی شاپ! + عکس