کد خبر: 5955
ف
محیطی منحصر به فرد برای توسعه دانش بشر
 فضا در خدمت پزشکی و سلامت
شرایط ویژه فضا و سایر سیارات به دلیل تفاوت‌های بارز با شرایط زمین، می‌تواند محیط منحصر به فردی برای پیشرفت و توسعه دانش و تکنولوژی بشر فراهم سازد.

به گزارش بهداشت نیوز،  از ویژگی‌های متمایزکننده محیط فضا از زمین، می‌توان به نبود جاذبه موثر (میکروگراویتی)، وجود پرتوهای کیهانی و نبود ریتم سیرکادین (24 ساعت) اشاره کرد. از ابتدای ماموریت‌های فضایی تاکنون مشخص شده است که قرارگیری در فضا با تغییرات سازشی و غیرسازشی (بیماری) در بدن انسان همراه است. فضانوردان در ماموریت‌های خود، دچار مشکلاتی چون تهوع، شیفت و تغییر در میزان مایعات بدن، اختلال در الگوی خواب، کاهش مقاومت و سیستم ایمنی بدن و دیگر تغییرات سازشی می‌گردند. با بازگشت به زمین، بسیاری از این تغییرات مجددا تعدیل می‌شوند که این تعدیل در برخی مشکلات به‌ سرعت و در برخی دیگر به صورت تدریجی و کند اتفاق می‌افتد. برای مثال تغییراتی چون کاهش توده استخوانی و اتروفی استخوان‌ها، سال‌ها زمان می‌برد تا به حالت اول و طبیعی برگردد. به نظر می‌رسد که این تغییرات سازشی و غیرسازشی حاصل تغییرات در سطح سلول‌ها و عملکرد آنها باشد.

شرایط ویژه فضا و سایر سیارات به دلیل تفاوت‌های بارز با شرایط زمین، می‌تواند محیط منحصر به فردی برای پیشرفت و توسعه دانش و تکنولوژی بشر فراهم سازد. ایجاد شرایط کامل بی‌وزنی به‌ویژه در ترکیب با سایر فاکتورهای فضا، مانند پرتوهای کیهانی، را نمی‌توان به طور کامل بر روی زمین شبیه‌سازی کرد. مطالعه کامل و جامع تاثیر این شرایط بر زیستمند‌های زنده را تنها می‌توان در فضا انجام داد. با این وجود به دلیل هزینه بر بودن تحقیقات درفضا، بسیاری از این مطالعات در شرایط شبیه سازی شده بر روی زمین انجام می شود. مطالعات فضایی تا به امروز نشان داده است که نتایج به دست آمده از این مطالعات نه تنها در رفع مشکلات ماموریت‌های فضایی سودمند واقع شده است بلکه در ارتقای کیفیت زندگی بشر روی زمین نیز بسیار موثر بوده است. از آن جا که تجهیزات فضایی برای کار در شرایط سخت و ویژه طراحی و ساخته شده‌اند بدون شک دارای دقت و کیفیت بالاتری برای شرایط زمینی خواهند بود و موجب تسهیل و سرعت بخشیدن به گسترش علم در حوزه های مختلف شده‌اند. بدون شک رشد و توسعه ایران اسلامی در گرو گسترش بیش از پیش علوم و فناوری‌های نوین در بخش‌های مختلف به ‌ویژه در مراکز علمی و دانشگاهی در حوزه‌های هوافضا است.

 


فناوری های فضایی و پزشکی

فضانوردان در ماموریت‌های خود، با مشکلات عدیده‌ای چون تهوع، شیفت و تغییر در میزان مایعات بدن، اختلال در الگوی خواب، کاهش مقاومت و سیستم ایمنی بدن، اتروفی عضلانی و کاهش توده استخوانی و دیگر تغییرات سازشی مواجه هستند. با بازگشت به زمین، بسیاری از این تغییرات مجددا تعدیل می‌گردد که این تعدیل برای برخی مشکلات به‌سرعت و برای برخی دیگر به صورت تدریجی و کند است. به طور نمونه تغییراتی چون کاهش توده استخوانی و اتروفی استخوان‌ها، سال‌ها زمان می‌برد تا به حالت اول و طبیعی برگردد. تحقیقاتی که به منظور تعیین روند این تغییرات و همچنین پیشگیری و یا کم کردن سرعت ایجاد این آسیب‌ها در ماموریت‌های فضایی مورد استفاده قرار می‌گرفتند، در بهبود کیفیت زندگی بشر نیز تاثیر به سزایی داشته‌اند. همچنین مانیتورینگ علایم حیاتی فضانوردان نیز در طول ماموریت فضایی امری لازم و ضروری برای بررسی روند تغییرات فیزیولوژیک و همچنین ارزیابی سلامت فضانورد است. امروزه بسیاری از دستگاه‌ها و سیستم‌هایی که در مراکز پزشکی استفاده می‌شوند در ابتدا برای کاربردهای هوافضایی و استفاده در محیط‌های سفینه و شرایط فضایی طراحی و ساخته شده بودند. فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند اسپکترومتر مینیاتوری، تجهیزات اولتراسوند قلبی، تصویربرداری از استخوان، روش‌های غیرتهاجمی برای بررسی‌های بیوشیمیایی نمونه‌‌های خون و بافت و پیشرفت روش‌های درمان آسیب‌های نخاعی همگی نتیجه مطالعات فضایی هستند.

درمان و تشخیص سرطان

در سال 1996 مرگ و میر زنان ناشی از سرطان سینه در امریکا حدودا 44560 نفر بود. پیشرفت‌های اخیر در فناوری فضایی در حال حاضر منجر به تحول چشمگیری در فناوری تصویر برداری شده است. یکی از این فناوری‌ها سیستم ماموگرافی دیجیتال است که این سیستم به طور دقیقی نمونه برداری از سینه را امکان پذیر می سازد. در این دستگاه از backside-thinned CCD بهره گرفته شده است که اولین بار برای اسپکترومتر تلسکوپ‌های فضایی طراحی و ساخته شده بود. در واقع فناوری فضایی باعث شد ماموگرافی دیجیتال مستقیم ظرف کمتر از 2 سال پیشرفت قابل توجهی داشته باشد و در تشخیص زودرس و درمان سرطان سینه موثر باشد.

درمان بیماری های قلبی عروقی

نتیجه تحقیقات دانشمندان و پزشکان در زمینه فضا، کشف روش‌های نوین درمان پزشکی و ارتقای بهداشت و سلامت بر روی زمین بوده است. به طور نمونه می‌توان به ساخت وسایل قرارگیری درون بطن قلب (ventricular assist device) برای بیمارانی که دچار نارسایی قلبی هستند و منتظر پیوند قلب هستند اشاره کرد. پیشرفت در تکنیک‌های تله مدیسین که به پزشکان این امکان را می‌دهد که بتوانند بیماران را در نقاط دور افتاده تحت مراقبت و درمان قرار دهند و همچنین در سفرهای فضایی بیماری و مشکلات بهداشتی فضانوردان را تشخیص دهند و درمان کنند نیز از نتایج این تحقیقات است. برنامه‌های آموزشی فضایی به طور موثر برای جلوگیری از اختلالات حاد قلبی عروقی در شرایط استراحت مطلق یا سفرهای فضایی توسعه یافته است. امروزه این فناوری برای درمان بیمارانی که به مدت طولانی بستری هستند به کار گرفته می شود. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به زنان جوانی با سندروم تاکی کاردی که سندرومی ناتوان کننده است و مانع از راست ایستادن بیمار در مدت زمان طولانی می شود؛ و همچنین بیماران چاق، فشار خون بالا، نارسایی قلبی و یا بیماران ایسکمی و افراد داری پوکی استخوان می باشد اشاره کرد.

تحقیقات فضایی در پیشرفت علم مهندسی پزشکی

فناوری هوافضا در زمینه‌های مختلف علم پزشکی مثل پردازش تصاویر دیجیتال، پزشکی و زیست‌شناسی فضایی، میکروالکترونیک، اپتیک، الکترواپتیک و تصویربرداری التراسونیک، کاربردهای ثانویه پیدا کرده است. در واقع دستاورد‌های فناوری فضایی، مشکلات علوم پزشکی و بهداشت را حل نموده است. یکی از این موارد ساخت سنسورهای غیر تهاجمی برای بررسی عملکرد عضلانی و بازتوانی بیماران است. این سنسورها بدون نیاز به وارد کردن سوزن زیر پوست، مستقیما روی پوست قرار می‌گیرند و با استفاده از امواج مادون قرمز pH عضله و میزان مصرف اکسیژن آن را اندازه می‌گیرند. همچنین ساخت دستگاه‌های قابل حمل، سبک و اولتراسونیک برای تشخیص و درمان‌های پزشکی که به کمک آنها می‌توان خونریزی‌های داخلی، تومورهای بدخیم را تشخیص داد و برای شکستن سنگ‌های کلیه از آنها استفاده نمود. در فضا تشخیص بیماری و همچنین حفظ سلامتی  به دلیل محدود بودن امکانات و نبود پزشک بسیار مشکل است لذا سیستم‌های جدید به گونه‌ای طراحی شده‌اند که افراد غیر حرفه‌ای نیز بتوانند به راحتی کار درمان در ایستگاه‌های فضایی را انجام دهند.


بهداشت و تغذیه

تحقیقات در بخش بهداشت و تغذیه در سه حیطه اصلی تغذیه هوایی (aviation nutritional)، بهداشت تغذیه و بهداشت هوافضایی جای می‌گیرد که شامل بررسی در زمینه نیازمندی‌های تغذیه‌ای برای سفرهای فضایی، اثرات ضدخستگی آنتی اکسیدان‌ها و ارتباط بین هیپوکسی، تهویه و آنتی اکسیدان‌ها است.

درمان

آنالیز خونی یکی از بهترین روش‌های مانیتورینگ سلامت و تغییرات فیزیولوژیک بدن فضانوردان پس از قرارگیری در معرض بی وزنی است. دانشمندان یک سیستم بسیار سبک را برای آنالیز نمونه خون ساخته‌اند که lab-on-a-chip نام دارد. این سیستم انجام تست‌های خونی مختلف در فضا را امکان پذیر می‌سازد. همچنین این سیستم قادر است پنج نوع مختلف از سلول‌های خونی را اندازه بگیرد و همچنین پروتئین‌های پلاسما و سرم را شناسایی کند. این دستگاه در ابتدا برای کار در سفینه‌های فضایی طراحی و ساخته شد و امروزه این فناوری روی زمین در مناطق مختلفی مثل اورژانس‌های پزشکی، کلینیک‌ها و مناطق روستایی که تجهیزات زیادی در اختیار ندارند کاربرد دارد و باعث می‌شود که زمان مورد نیاز برای منتقل کردن نمونه خونی به آزمایشگاه کاهش یابد.

خود درمانی اختلالات روحی و افسردگی

 مجموعه‌ای از برنامه‌های درمانی ساخته شده است تا فضانورد بتواند بیماری‌های روحی و اختلالات شخصیتی خود را به موقع تشخیص دهد و بیماری خود را در طول سفرهای فضایی طولانی مدت درمان کند. در این برنامه فرد می‌تواند با استفاده از روش‌های رفتار- شناختی، افسردگی، استرس و اختلالات شخصیتی خود را درمان کند. امروزه این سیستم برای درمان تعداد زیادی از افراد، مخصوصا افراد ساکن در مناطق فاقد مراکز بهداشت روانی، کاربرد دارد. از این سیستم می‌توان در مدارس، ادارات دولتی، مراکز نظامی، کشتی‌ها و حتی منازل استفاده کرد.

تکنیک های اولتراسوند برای درمان شکستگی استخوان

پوکی استخوان یکی از عوارض پیری و همچنین سفرهای فضایی است که باعث می‌شود استحکام استخوان و توانایی تحمل بار خارجی کاهش یابد و استخوان مستعد شکستگی شود. برای حل این مشکلات دستگاهی به نام scanning confocal acoustic navigation ساخته شده است که به کمک آن می‌توان پارامترهای استخوانی، تراکم مواد معدنی و ساختار استخوانی را بررسی نمود. این ابزار همچنین برای بهبود شکستگی استخوان با استفاده از تکنیک‌های اولتراسوند کاربرد دارد. مهمترین دستاورد ساخت این دستگاه در علم پزشکی ایجاد یک روش درمانی غیر تهاجمی، دستگاه سبک و قابل حمل است که به راحتی در کلینیک‌های پزشکی برای مانیتورینگ سلامت استخوان و تسریع در بهبود شکستگی به کار گرفته می‌شود.

ریتم خواب و بیداری

کمبود خواب و یا اختلال در الگوی خواب می‌تواند سلامت افراد را تحت تاثیرقرار دهد. به طوری که کاهش میزان خواب باعث افزایش خطر چاقی و دیابت می‌شود، پاسخ بدن به دارو و واکسن کاهش می‌یابد و عملکرد سیستم قلب و عروق دچار تغییر می‌شود. برای حل مشکل خواب در فضانوردان نرم افزاری طراحی شده است که با استفاده از مدل سازی ریاضی می‌تواند به فضانوردان و تیم پشتیبان آنها روی زمین در تنظیم الگوی خواب و بیداری کمک کند. این فناوری روی زمین برای افرادی که در مشاغل خاص یا کارهای شیفتی فعالیت دارند و نیاز به افزایش ساعات کاری دارند و یا افرادی که در سفرهای طولانی مدت ریتم طبیعی خواب و بیداری در آنها مختل می شود کاربرد دارد.

رایانه‌های اپتیکال برای تشخیص استرس‌های روحی

فضانوردان طی ماموریت‌های فضایی باید بتوانند یک سری امور ضروری را برای کنترل سیستم‌های مختلف فضاپیما بدون هیچگونه استرسی انجام دهند. بنابراین آنها در تمام مدت ماموریت باید از نظر وجود استرس‌های روحی، احساسات منفی و خستگی که می‌تواند عملکرد آنها را تحت تاثیر قرار دهد بطور دقیق ارزیابی شوند. برای این منظور رایانه‌های هوشمندی ساخته شد، تا زمانی که خستگی یا استرس در عضلات چهره فرد ایجاد شود توسط رایانه تشخیص داده شود. دوربین‌های این سیستم، شکل و حرکات صورت را بصورت سه بعدی ضبط می‌کنند و استرس، خستگی و احساسات فرد را بطور مداوم و دقیق آنالیز می‌کنند. کاربرد این سیستم روی زمین برای مانیتورینگ روانی افرادی است که وظایف حساس دارند.

موارد دیگری از نقش فناوری‌های فضایی در افزایش کیفیت زندگی و سلامت غربالگری بیماران دارای ریسک بالای بیماری‌های قلبی-عروقی و توسعه استراتژی‌هایی برای کاهش خطرات قلبی عروقی در جوامع بشری و انتشار سلامت عمومی، اقداماتی جهت جلوگیری و کاهش آسیب‌های قلبی و عروقی ناشی از  تشعشعات زمینی مانند سلاح‌های هسته‌ای، رادیوتراپی در درمان سرطان‌ها و اشعه‌های خورشیدی است. همچنین به عنوان نمونه‌های دیگر تاثیر فناوری فضایی بر کیفیت زندگی می‌توان به  تکنیک‌های ماورای صوت توسعه یافته برای آنالیز داده‌های قلبی عروقی، توصیه‌هایی برای بهبود ایمنی و سلامت مردم، هدفمند کردن داروها در بافت هدف، دستیابی به نتایج بهتر و اثرات جانبی کمتر با میزان کمی از دارو، اقدام عملی برای کاهش دادن اتروفی و ضعف عضلانی در افرادی که بر اثر جراحی یا اسیب قادر به حرکت نیستند اشاره کرد.(سینا)


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
پر بازدیدترین
  • خارج کردن آب از گوش با چند روش ساده
  • قد کوتاها سنگ پا یادشون نره!+فواید شگفت انگیز سنگ پا!
  • 21 روش برای سوزاندن 300 کالری! + اینفوگرافیک
  • خطری که در کمین زنان لاغر است
  • عکس/خانم های بازیگر در اکران یک فیلم
  • درمان شب‌ادراری با توصیه شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا
  • علائم کم خونی فقر آهن در کودکان وبزرگسالان/اینفوگرافیک
  • مشکلی که در آینده برای این خانم ها بوجود می آید!
  • کاهش برخی درد های پس از جراحی با این نوشیدنی
  • اگر پایتان بوی بد می دهد، بخوانید + اینفوگرافیک
  • میوه‌ای که شیمی درمانی می‌کند!
  • بیماری خاموش یک میلیون و ۴۰۰ هزار ایرانی
  • عکس/ تیپ متفاوت یکتا ناصر در اکران یک فیلم
  • در مورد مشکلات مفاصل و ستون فقرات بیشتر بدانید
  • انتخاب رشته مجدد دانشگاه آزاد آغاز شد
  • افراد چاق در معرض کمبود این ویتامین هستند !
  • آنچه قبل از ورزش کردن باید بدانید
  • علل اصلی ایجاد کننده آسم
  • ترک سیگار باعث این مزیت در سالمندی می شود
  • جایگاه سیستم بازار خدمات انرژی و محیط‌زیست در کشور
  • این بیماری به سرعت از حیوان به انسان منتقل می شود!
  • تاثیر عفونت لثه در بروز این بیماری ها
  • نوزادانی که این شرایط را دارند ، در معرض کم شنوایی هستند !
  • گروه های غذایی که نباید هنگام سرگیجه مصرف کنید!
  • سوء‌استفاده به نام دین به زیان مردم
  • چگونه فرد گرما زده را بشناسیم و چگونه او را درمان کنیم ؟/اینفوگرافیک
  • چرا باید فشارخون را صبح‌ها کنترل کنیم؟
  • علت اصلی مرگ درحوادث رانندگی چیست؟
  • سن طلایی درمان اوتیسم ۳ تا ۵ سال
  • چگونه در نیمه های شب و بعد از پریدن از خواب دوباره بخوابیم؟
  • راه های پیشگیری از کم کاری تیروئید نوزادان
  • عوامل کمبود برخی موادمغذی ضروری
  • قوانین و راهکارهای مبارزه با خشونت در خانواده
  • مادرم با نگرانی‌هایش آرامشم را گرفته!
  • تشخیص وتایید مرگ مغزی در کدام مرکز صورت می پذیرد؟
  • تبلیغات ماهواره ای ترک اعتیاد وجاهت درمانی ندارد
  • هشدار نسبت به وقوع روزانه حداقل یک یا 2 مورد «کودک‌آزاری» درحاشیه شهرها
  • طرز تهیه انواع آبگوشت
  • بهبود روند تشخیص بیماری با استفاده این دستگاه
  • در صورت انفجار هسته ای؛ فرار یا قرار؟
  • دلایل روانشناختی مقاومت دختران در ازدواج
  • چند نوع مصرفی و گرایش زنان به مواد مخدر نگران کننده است
  • ۵ هدیه مناسب برای کودکان یکساله
  • 3 هزار تخت دیالیز نو در راه است
  • افزایش ابتلا به افسردگی در کودکان مبتلا به «تیک»
  • تربیت اجتماعی دانش آموزان اساس یادگیری است
  • تعرفه خدمات پس از فروش به 40 دستگاه تجهیزات پزشکی می رسد
  • نحوه ی تقویت اراده از کودکی
  • مذاکره در خانواده را یاد بگیرید
  • اهدای ده دستگاه دیالیز به بخش دیالیز بیمارستان امیراعلم
  • آخرین اخبار
  • مهاجرت مغزها این بار در دانش‌آموزان
  • گفت‌وگو با دختر ۱۳ ساله قاتل «آتنا»
  • سوالات قبل از ازدواج
  • ویلچر های خود راننده به زودی در بیمارستان ها و فرودگاه ها
  • پلنگ ایرانی یک قدم تا انقراض!
  • وزیر بهداشت :شرایط بهداشتی و درمانی در شهرهای اطراف تهران، مناسب نیست
  • چگونه در نیمه های شب و بعد از پریدن از خواب دوباره بخوابیم؟
  • مذاکره در خانواده را یاد بگیرید
  • مقابله با درمانگران زخم بدون مجوز
  • ۳ رفتار جایگزین قهر کردن برای متاهل‌ها
  • نحوه ی تقویت اراده از کودکی
  • این بیماری به سرعت از حیوان به انسان منتقل می شود!
  • تعرفه خدمات پس از فروش به 40 دستگاه تجهیزات پزشکی می رسد
  • اهدای ده دستگاه دیالیز به بخش دیالیز بیمارستان امیراعلم
  • بهبود روند تشخیص بیماری با استفاده این دستگاه
  • تربیت اجتماعی دانش آموزان اساس یادگیری است
  • سن طلایی درمان اوتیسم ۳ تا ۵ سال
  • دلایل روانشناختی مقاومت دختران در ازدواج
  • ۵ هدیه مناسب برای کودکان یکساله
  • مادرم با نگرانی‌هایش آرامشم را گرفته!
  • هشدار نسبت به وقوع روزانه حداقل یک یا 2 مورد «کودک‌آزاری» درحاشیه شهرها
  • افزایش ابتلا به افسردگی در کودکان مبتلا به «تیک»
  • 3 هزار تخت دیالیز نو در راه است
  • عوامل کمبود برخی موادمغذی ضروری
  • تبلیغات ماهواره ای ترک اعتیاد وجاهت درمانی ندارد
  • چند نوع مصرفی و گرایش زنان به مواد مخدر نگران کننده است
  • آنچه قبل از ورزش کردن باید بدانید
  • بیماری خاموش یک میلیون و ۴۰۰ هزار ایرانی
  • انتخاب رشته مجدد دانشگاه آزاد آغاز شد
  • علت اصلی مرگ درحوادث رانندگی چیست؟
  • گروه های غذایی که نباید هنگام سرگیجه مصرف کنید!
  • در صورت انفجار هسته ای؛ فرار یا قرار؟
  • طرز تهیه انواع آبگوشت
  • افراد چاق در معرض کمبود این ویتامین هستند !
  • تاثیر عفونت لثه در بروز این بیماری ها
  • تشخیص وتایید مرگ مغزی در کدام مرکز صورت می پذیرد؟
  • راه های پیشگیری از کم کاری تیروئید نوزادان
  • علائم کم خونی فقر آهن در کودکان وبزرگسالان/اینفوگرافیک
  • چگونه فرد گرما زده را بشناسیم و چگونه او را درمان کنیم ؟/اینفوگرافیک
  • چرا باید فشارخون را صبح‌ها کنترل کنیم؟
  • عکس/ تیپ متفاوت یکتا ناصر در اکران یک فیلم
  • تیپ متفاوت بازیگر زن دورهمی در کنار سیاوش خیرابی + عکس
  • نوزادانی که این شرایط را دارند ، در معرض کم شنوایی هستند !
  • قوانین و راهکارهای مبارزه با خشونت در خانواده
  • علل اصلی ایجاد کننده آسم
  • ترک سیگار باعث این مزیت در سالمندی می شود
  • ژست جالب حامد بهداد با جایزه اش! + عکس
  • 21 روش برای سوزاندن 300 کالری! + اینفوگرافیک
  • قد کوتاها سنگ پا یادشون نره!+فواید شگفت انگیز سنگ پا!
  • تیپ متفاوت الهام پاوه نژاد در دومین بازار آثار هنری + عکس